Son\ny\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019de \u201cyalan\u201d haber laf\u0131, Amerika\u2019da da \u201cfake\u201d yani uydurma haber\ns\u00f6z\u00fc (\u00f6zellikle Trump sonras\u0131nda) \u00e7ok kullan\u0131l\u0131r oldu. Do\u011fru veya ger\u00e7ek, iki\nkelime de medyaya olan g\u00fcvensizli\u011fi anlatmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Amat\u00f6r bir\nyazar\/gazeteci olarak bu iki kelimeden de memnun de\u011filim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir medya\norgan\u0131 ger\u00e7ekleri herkesin anlayabilece\u011fi sade bir dille haber yapmak ve haberi\nyorumdan ay\u0131rmakla m\u00fckelleftir. Peki bu yalan ve uydurma haber laflar\u0131 nereden\n\u00e7\u0131k\u0131yor diye d\u00fc\u015f\u00fcnelim beraber.<\/p>\n\n\n\n
Diyelimki\nkalabal\u0131k bir sinema salonunda film seyrediyorsunuz. Birdenbire insanlar\u0131n\npanikle \u00e7\u0131k\u0131\u015fa do\u011fru ko\u015fu\u015ftu\u011funu g\u00f6rd\u00fcn\u00fcz. \u0130\u015fte o anda \u201cyahu neler oluyor,\nacaba yang\u0131n m\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131, ya da ba\u015fka k\u00f6t\u00fc bir\u015fey mi oldu\u201d diye sormaya vaktiniz\nolmaz. Bu insanlar\u0131n bir bildi\u011fi vard\u0131r deyip sizde onlar\u0131n pe\u015finden \u00e7\u0131k\u0131\u015fa\nko\u015fars\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Sosyal\nmedya son 10-15 senedir hayat\u0131m\u0131za \u00e7ok yo\u011fun bir \u015fekilde girdi\u011finden beri bir\nbilgi ve g\u00f6rsel bombard\u0131man\u0131na maruz kald\u0131k. O kadar \u00e7ok bilgi ak\u0131\u015f\u0131 varki\nhangisi do\u011fru hangisi yanl\u0131\u015f analiz etmemiz i\u00e7in ne yeterli bilgimiz, ne\nyeterli vaktimiz, ne de teyit etmek i\u00e7in harcamak istedi\u011fimiz zaman var. Hele\nhaber sansasyonelse, az da olsa olabilme ihtimali varsa, hele hele ana ak\u0131m\nmedyada yaz\u0131lmam\u0131\u015fsa ve e\u011fer bir tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z payla\u015fm\u0131\u015fsa, i\u015fte o zaman bizde\naynen tiyatro salonundaki insan psikolojisiyle ba\u015fkalar\u0131yla payla\u015f\u0131yoruz.\nB\u00f6ylece yalan ve uydurma haberleri yaym\u0131\u015f oluyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Bu\nsosyal fenomen bilindi\u011fi i\u00e7in \u201ctrol\u201d olay\u0131 geli\u015fti. T\u0131k alarak para yapan web\nsiteleri, \u015firketler, partiler, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri, istihbarat kurumlar\u0131 maa\u015fa\nba\u011flad\u0131klar\u0131 troller arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla toplumu ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 y\u00f6nlendirme\nyoluna gidiyor. Bizler de buna yem oluyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Yukar\u0131da\nbahsetti\u011fimiz sinema salonunda endi\u015feye mahal bir durum yok diye anons yap\u0131lsa\nherkes rahatlar. Ama sosyal medyada ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapmak bu kadar kolay de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc\notorite bo\u015flu\u011fu var. Yani \u015fu veya bu medya organ\u0131 y\u00fczde y\u00fcz do\u011fru s\u00f6yler diye\nemin olam\u0131yoruz. O zaman halk tabiriyle habere hemen atlamamak, yazar\u0131n\nkredibilitesini ara\u015ft\u0131rmak, haberi analiz etmek, de\u011fi\u015fik sitelere bak\u0131p\nkar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak, bir bilene sorup teyit etmek bize d\u00fc\u015f\u00fcyor. Yalan habere muhatap\nolan ki\u015fi ve kurumlar\u0131n da acilen tekzip etmesi gerekiyorki yalan haberin bir\nnebze \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilsin.<\/p>\n\n\n\n
Son\ns\u00f6z\u00fc Kuran\u2019\u0131 Kerim s\u00f6ylesin: \u201cEy iman edenler! E\u011fer bir fas\u0131k size bir haber\ngetirirse onun do\u011frulu\u011funu ara\u015ft\u0131r\u0131n. Yoksa bilmeden bir toplulu\u011fa k\u00f6t\u00fcl\u00fck\nedersiniz. Sonra yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131za pi\u015fman olursunuz.\u201d (Hucurat, 6)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Son y\u0131llarda T\u00fcrkiye\u2019de \u201cyalan\u201d haber laf\u0131, Amerika\u2019da da \u201cfake\u201d yani uydurma haber s\u00f6z\u00fc (\u00f6zellikle Trump sonras\u0131nda) \u00e7ok kullan\u0131l\u0131r oldu. Do\u011fru veya ger\u00e7ek, iki kelime de medyaya olan g\u00fcvensizli\u011fi anlatmak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Amat\u00f6r bir yazar\/gazeteci olarak bu iki kelimeden de memnun de\u011filim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir medya organ\u0131 ger\u00e7ekleri herkesin anlayabilece\u011fi sade bir dille haber yapmak ve haberi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":655,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[244],"tags":[],"yoast_head":"\n